De necropolis van Pantalica is een rotsachtig archeologisch gebied tussen Sortino en Ferla, waar de vallei van de Calcinara en die van de Anapo samenkomen.
Met meer dan 5.000 rotsgraven en een netwerk van paden is het een bestemming voor een dagtrip vanuit Siracusa. Wel is het belangrijk om je toegangspunt zorgvuldig te kiezen: de routes variëren van een breed, vlak tracé van een voormalige spoorlijn tot steile beklimmingen.
- Ligging: tussen Sortino en Ferla, waar de valleien van de Calcinara en de Anapo samenkomen.
- Vanuit Siracusa: UNESCO vermeldt een afstand van 40 km; Aretusa Palace Hotel ligt op ongeveer 24 km van de plek.
- Toegang: er zijn vijf toegangspunten: Fusco, Saramenzana, Palombazza, Cugnarelli en Ponte Diga.
- Entree: volgens de informatiepagina over de routes is geen toegangsbewijs nodig, maar dit kan veranderen.
Wat maakt het landschap van Pantalica bijzonder?
In Pantalica komen rotsgraven, valleilandschappen en sporen van nederzettingen uit verschillende tijdperken samen. UNESCO beschrijft er meer dan 5.000 tombes, waarvan de meeste dateren uit de 13e tot en met de 7e eeuw v.Chr. Het archeologische park onderscheidt bovendien verschillende nederzettingsfasen in Pantalica Nord en Pantalica Sud.
Het landschap omvat meer dan alleen tombes. Rond de kerken van de Grot van het Kruisbeeld, San Nicolicchio en San Micidiario liggen de overblijfselen van drie Byzantijnse dorpen in rotsen. Het Anaktoron, ook bekend als het Paleis van de Prins, is volgens het regionale archeologische park het enige bewaard gebleven gebouw uit de late bronstijd in Pantalica.
Pantalica en Syracuse werden in 2005 samen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het UNESCO-werelderfgoed beslaat 898,46 hectare, met een bufferzone van 5.519,4 hectare.
Hoe kies je een route en toegangspunt?
Je toegangspunt bepaalt hoe je wandeling in Pantalica eruitziet: vanaf Fusco bereik je het tracé van de voormalige spoorlijn, terwijl je vanaf Palombazza richting Sella di Filiporto en het Anaktoron kunt wandelen. Er zijn vijf toegangspunten: Fusco, Saramenzana, Palombazza, Cugnarelli en Ponte Diga.
De oude spoorlijn tussen Siracusa en Vizzini, aangelegd aan het begin van de 20e eeuw, is nu een wandelroute. Het pad is vlak en breed. De routes naar de hoger gelegen plateaus en necropolissen zijn steiler, minder duidelijk gemarkeerd en kennen een aanzienlijk hoogteverschil. Houd bij het kiezen van je wandeling dus rekening met het terrein.
Pantalica ligt op ongeveer 24 km van een viersterrenhotel in Siracusa. De ingangen van het gebied zijn niet bereikbaar met buslijnen en de toegangswegen zijn smal en bochtig. Volgens de beschikbare informatie zijn er parkeerplaatsen bij de open ingangen. Controleer voor vertrek de route en de actuele toegankelijkheid.
Hoe is het om tussen de rotsgraven te wandelen?
Een wandeling in Pantalica kan bestaan uit een relatief vlak stuk over het tracé van de voormalige spoorlijn, of uit een zwaardere klim naar de tombes op de plateaus. Het verschil in hellingsgraad en bewegwijzering is aanzienlijk: de routes hogerop zijn steiler en minder duidelijk gemarkeerd dan het brede spoorwegpad.
De paden op de valleibodem liggen grotendeels in de schaduw van de begroeiing langs de rivier, terwijl er op de plateaus geen schaduw is. Dit verschil helpt je bepalen welk deel van de route je wilt lopen en wanneer je de verschillende delen van het landschap bezoekt.
Wat moet je controleren voor je Pantalica bezoekt?
De toegangsregels en de toestand van de routes kunnen bepalen welke delen van Pantalica je kunt bereiken. Er zijn beperkingen gemeld voor de toegang bij Ponte Diga.
Ook raadt de informatiepagina over de routes aan om te controleren of je het tracé van de voormalige spoorlijn helemaal kunt volgen, of alleen heen en terug over hetzelfde stuk. Controleer de officiële website voordat je vertrekt.
Volgens de informatiepagina over de routes zijn er onderweg geen punten waar je je waterfles kunt bijvullen. Neem dus voldoende water mee. Huisdieren zijn niet toegestaan in het natuurreservaat. De informatie dat je geen toegangsbewijs nodig hebt, kan veranderen. Ook pendelvervoer en toegangsvoorwaarden kunnen wijzigen; controleer de actuele gegevens voordat je daar je plannen op afstemt.
Hoe plan je een dagtrip vanuit Siracusa?
Kies eerst een toegankelijk toegangspunt en een route die past bij het terrein dat je wilt verkennen. Voor een vlakkere wandeling kun je het tracé van de voormalige spoorlijn vanaf Fusco overwegen; voor de route richting Sella di Filiporto en het Anaktoron wijst de informatie over de wandelroutes Palombazza aan.
Houd er rekening mee dat je mogelijk over hetzelfde pad moet terugkeren als de spoorlijnroute niet helemaal begaanbaar is.
Je kunt vanuit Siracusa ook een andere dagtrip plannen, bijvoorbeeld een bezoek aan het natuurreservaat Vendicari.
Neem voldoende water mee, want je kunt onderweg geen flessen bijvullen. Houd ook rekening met de onbeschutte delen op de plateaus als je route boven de valleibodem uitkomt. Volgens UNESCO ligt Pantalica op 40 km van Siracusa. Het is dus een flinke dagtrip en geen wandeling in de stad zelf.
Voor een andere dagtrip vanuit Siracusa kun je ook kiezen voor een wandeling door de barokke straten van Noto.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tombes zijn er in Pantalica?
UNESCO beschrijft meer dan 5.000 rotsgraven in Pantalica. De meeste dateren uit de 13e tot en met de 7e eeuw v.Chr.
Moet je entree betalen voor Pantalica?
Volgens de informatiepagina over de wandelroutes heb je geen toegangsbewijs nodig, maar dit kan veranderen. Controleer voor je bezoek de actuele toegangsvoorwaarden.
Gaan er bussen naar Pantalica?
Volgens de informatiepagina over de wandelroutes rijden er geen bussen naar de ingangen van het natuurreservaat. De toegangswegen zijn smal en bochtig. Bij de open ingangen zijn parkeerplaatsen.
Zijn de wandelroutes van Pantalica geschikt voor een rustige wandeling?
Het tracé van de voormalige spoorlijn is vlak en breed. De routes naar de hoger gelegen plateaus en necropolissen zijn steiler, minder duidelijk gemarkeerd en kennen een aanzienlijk hoogteverschil.